Mes
Uit SFB Sword Facts
Een mes is een vrij kort snij-instrument/ wapen. Afhankelijk van het type en de situatie waarin het mes gebruikt wordt, kan het onderscheid wapen - instrument gemaakt worden.
Men kan messen op verschillende wijzen indelen
Inhoud |
Indeling naar gebruik
Wat betreft gebruik, kan een eerste onderscheid gemaakt worden tussen messen die dienen als wapen en messen die dienen als gebruiksvoorwerp. Dit zal zich vertalen in duidelijke karakteristieken. Zo zal een mes dat gebruikt moet worden als wapen, ontworpen worden voor het maximaal toebrengen van schade hetgeen merkbaar kan zijn aan de punt (een scherpe speerpunt, steekt makkelijk), een lang lemmet (diepe penetratie betekent meer kans op dodelijke verwondingen), een brede stootplaat (om de hand van de gebruiker te beschermen) ook zal men zien dat vechtmessen vaak een zwarte coating krijgen om het mes minder te laten reflecteren (noot: deze laatste twee kenmerken kunnen evenwel ook van toepassing zijn voor een gebruiksmes, aangezien een stevige stootplaat voor meer veiligheid zorgt en een coating ook roestwerend kan werken).
Een gebruiksmes zal zich daarentegen meer richten op praktisch nut, zo zal de punt eerder een maximale sterkte nastreven (het mes kan gebruikt worden om te wrikken), de slijping is mogelijks anders (er wordt mogelijk gekapt met het mes), ook kan het mes (voor een deel) gekarteld zijn (verschillende materialen die doorgesneden worden) (noot: kartels behoren niet exclusief toe aan werkmessen, ook vechtmessen kunnen kartels hebben voor verwondingen). Bovenstaande illustreert dat het gebruik van messen geen kwestie is van zwart-wit, er bestaan messen die zich evenzeer tot wapen als tot gebruiksvoorwerp lenen (hetgeen vaak wordt nagestreefd voor militaire messen)
Indeling naar vorm
Naar vorm kunnen messen trapsgewijs onderverdeeld worden in twee categorieën: de vouwmessen enerzijds en de vaste messen anderzijds. De naam zegt het zelf, een vouwmes laat toe om het lemmet toe te vouwen in het heft, daar waar dit bij een vast mes niet mogelijk is. Vervolgens kan men zowel de vaste messen als de vouwmessen verder onderverdelen.
Bij de vaste messen kan men het onderscheid maken tussen dolken, werpmessen, kapmessen, jachtmessen, keukenmessen,... enzovoort
Bij vouwmessen kan men het onderscheid maken tussen gebruiksmessen, reddingsmessen, klassieke zakmessen,... enzovoort. Snel wordt duidelijk dat dit onderscheid naar vorm, nauw samenhangt met het doel waartoe het mes gebruikt wordt. Een mes is een instrument om een bepaalde taak mee uit te voeren en een goed vakman kiest de instrumenten die hem toelaten die taak zo goed mogelijk uit te voeren. (zo heeft een kok geen bowiemes nodig in de keuken)
Indeling naar formaat
Een opdeling van de messen naar formaat is mogelijk de meest eenvoudige manier om messen in te delen. Dit kan gebeuren op basis van totale lengte of lengte van het lemmet.
Indeling naar afkomst
Naar afkomst tenslotte kunnen volgende (welbekende) mestypen weerhouden worden:
- het bowie mes: dit grote (jacht)mes met herkenbare mespunt is afkomstig uit de Verenigde Staten, waar het furore maakte bij de pioniers en meermaals zijn nut bewees in de ruwe leefomstandigheden aldaar. Zowel naar praktisch gebruik als als wapen is dit een geducht mes.
- de tanto: dit Japanse mes vertoont een duidelijke connectie met de Japanse daito en shoto. Het elegante, licht krommende lemmet met de scherper gekromde punt maken dit mes tot een bijzonder sierlijk, bijna mythisch wapen.
- het Zwitserse zakmes: dit kleine gebruiksmes staat gekend bij elke scout. Dit vouwmes met rode heft waarop de zwiterse vlag aangebracht staat herbergt naast een mes nog tal van andere, praktische attributen. Zo vindt men op deze messen vaak nog een kurkentrekker, blikopener, schroevendraaier, draadstripper, pincet, enzovoort terug.
- het laguiole mes: dit Franse vouwmes kan gerust als "elegantie in alle eenvoud" omschreven worden. Het lemmet en het heft vloeien als het ware in elkaar over. Dit letterlijk fijne mes kan men onmiddellijk herkennen door de bij die onderaan de rug van het lemmet/ bovenaan de rug van het gevest zit.
(deze lijst is geenszins limitatief en kan zeker nog aangevuld worden)
